مولانا

روز بزرگداشت مولانا (هشتم مهر ماه)

بشنو از نی چون حکایت می کند

از جدایی ها شکایت می کند

نام جلال الدین محمد بلخی بلندآوازه تر از آن است که بخواهم او را معرفی کنم. شاعری که در جهان به چنان شهرت و جایگاهی رسیده که آثارش به بسیاری از زبان های زنده دنیا نظیر انگلیسی و فرانسه و آلمانی ترجمه و از سوی مردم کشورهای مختلف استقبال شده است. اغلب دوستان به ویژه نوجوانان دست کم نام آثار خداوندگار عشق و عرفان را شنیده اند اما تنها تعداد اندکی کتاب های این عارف بزرگ را مطالعه کرده اند مگر در حد داستان هایی نظیر «طوطی و بازرگان» و «فیل در تاریکی» آن هم به ضرورت درس و مدرسه! در این مجال کوتاه نمی خواهم زندگی و آثار این شاعر بزرگ قرن هشتم ه.ق را بازگو کنم بلکه می خواهم به همه دوستان و به ویژه نوجوانان عزیز ارزش و اعتبار سروده ها و نوشته های عرفانی و تعلیمی مولوی را تنها یادآوری کنم. اهمیت این شاعر بزرگ نباید به برگزاری چند همایش و بزرگداشت محدود شود و هیچ کس نباید خود را از مطالعه آثار وی محروم کند. هرچند همه کتاب های این عارف بزرگ برای عموم قابل درک نیست اما هر کس با هر سطح از دانش می تواند دست کم بخش هایی از مثنوی را بخواند و به اندازه سواد خود از این کتاب به ویژه داستان هایش بیاموزد و لذت ببرد، برنامه ای که در مکتب خانه های سال های نه چندان دور، اجرا شده و نتیجه آن سواد و بینشی است که پدربزرگ ها و مادربزرگ هایمان از آن بهره برده اند.
مولوی، زاده ایران زمین است (که به دلایلی در کودکی به همراه خانواده به قونیه مهاجرت کرد) فارسی زبان است، فارسی می نویسد و فارسی می سراید و با این وجود بسیار مورد توجه و احترام مردم جهان به ویژه دانشمندان است.
در ایران استادان و اندیشمندان بزرگی چون بدیع الزمان فروزانفر و عبدالحسین زرین کوب به نشر و تصحیح و تحلیل و شرح آثار جلال الدین بلخی پرداخته اند و در حال حاضر نیز برخی استادان و موسسات به پژوهش در زمینه زندگی و آثار وی مشغول هستند اما این شاعر و عارف بلندآوازه بیش از اینها قابلیت شناخت و پژوهش دارد و نوشتن چند مقاله و کتاب ضروری اما کافی نیست. در سال های اخیر فیلمی نیز با عنوان «جلال الدین» در ایران ساخته و از تلویزیون پخش شد اما به دلایلی نظیر محدودیت های مالی چنان که باید و شاید توجه مخاطبان را به خود جلب نکرد.
و اما چهره جهانی و اقبال غیرفارسی زبانان به مولانا و آثارش قابل توجه و تأمل است. رینولد الین نیکلسون، دانشمند انگلیسی و استاد و محقق در ادبیات و تصوف اسلامی و بزرگترین مولوی شناس مغرب زمین، صاحب بهترین تصحیح مثنوی است و اصلا شهرت او از همین جاست. همچنین سازمان یونسکو به پیشنهاد ترکیه سال ۲۰۰۷ م مصادف با هشتصدمین سال تولد وی را سال جهانی مولانا اعلام کرد. در سال ۲۰۰۱ م نیز پرفروش ترین کتاب سال آمریکا، ترجمه مثنوی توسط کولمن بارکس بود. اخیرا نیز دیوید فرانزونی (فیلمنامه نویس برنده جایزه اسکار سال ۲۰۰۰م برای فیلم گلادیاتور) فیلمنامه ای با موضوع زندگی مولانا نوشته است که لئوناردو دی کاپریو قرار است در این فیلم نقش مولوی را بازی کند.
گذشته از دلایل مختلف توجه جهان به ویژه غرب به زندگی و آثار جلال الدین، مهمترین و منطقی ترین دلیل، ارزش تعلیمی، عرفانی، اخلاقی و … آثار و زندگی پر از نکته و فراز و نشیب و خاص این هنرمند است که نگاه جهان را به خود جلب می کند.

هر کسی کو دور ماند از اصلِ خویش

باز جوید روزگارِ وصلِ خویش

لیلا امیرخانی